Kiezreporter der Schulstation von Aufwind e.V. - Foto: Stefanie Lehmann Unionhilfswerk - Kindergartengruppe - Foto: Christiane Weidner Eine Breakdanceshow - Foto: Eberhard Auriga Kletterwald - Foto: Nachbarschaftsheim Schöne

Ein Lebensmittelladen für die Berliner – Berlinliler için bir gıda dükkanı

Celal İrgi, Inhaber der türkischen Supermarktkette Eurogida.

Celal İrgi, Girişimci, Türk süpermarket zinciri Eurogida'nın sahibi.

Celal İrgi. Foto: Dagmar Bednarek

„Eigentlich sollte ich wählen dürfen.“

Auf dem Betriebshof des Berliner Großmarktes in der Beusselstraße herrscht reges Treiben. Stapel von Kisten mit Obst und Gemüse werden aus den vielen riesigen LKW in die großen Hallen entladen. Hier, mitten im Frischezentrum der Hauptstadt, liegt die Zentrale von Eurogida, einer der größten türkischen Lebensmittelketten.

Geleitet wird sie vom 62jährigen Celal Irgi. 1988 gründet er mit einem Partner sein erstes Lebensmittelgeschäft. Damals will er vor allem die Landsleute erreichen, Essen aus der Heimat anbieten. „Jetzt sind 50 Prozent meiner Kunden Deutsche“, sagt Irgi stolz. „Die Menschen kennen türkisches Essen aus dem Urlaub. Wir liefern ihnen die Zutaten und Rezepte zum Nachkochen“.

Dafür gibt Irgi eine eigene Zeitschrift heraus, die jeden Monat neu und kostenlos in seinen Läden liegt. Ein kleiner Baustein zur Wandlung vom türkischen Tante-Emma-Laden hin zu einem mittelständischen Unternehmen. Irgi hat eine klare Strategie verfolgt: raus mit der alten Einrichtung, keine Verkaufsfläche unter 600 Quadratmetern und ein ausgesuchtes Angebot an mediterranen Produkten. Das Sortiment sei größer als bei so manchem deutschen Discounter, fügt er stolz hinzu. Mittlerweile gibt es dreizehn Eurogida-Standorte in der Stadt, plus die Zentrale im Großmarkt, 430 Mitarbeiterinnen und Mitarbeiter zählt der Betrieb heute.

Als der in Izmir aufgewachsene Student 1979 nach Berlin kommt, ist diese Karriere noch nicht absehbar. Er kann zunächst bei einem Onkel in Neukölln wohnen. Doch statt ein Chemiestudium aufzunehmen, gründet er eine Familie und arbeitet – zunächst acht Jahre lang für die Amerikaner in der Clayallee. Er fühlt sich wohl in Berlin, Ausländerfeindlichkeit begegnet ihm zu dieser Zeit nicht. Das sei erst in den letzten fünf oder sechs Jahren mehr geworden. Zum ersten Mal wird seiner Frau zu dieser Zeit mit den Worten „du kommst hier nicht rein“ der Zutritt zu einer Boutique verwehrt. Irgi tut das ab. Das mache ihm keine Angst. Er schätzt Deutschland. „Hier hat der Mittelstand Möglichkeiten, Fuß zu fassen“, betont er.

Das sei in der Türkei viel schwieriger. Er spricht aus eigener Erfahrung. In den 90er Jahren kehrt er für fünf Jahre mit Ehefrau und den beiden Kindern in die Türkei zurück. Doch der Geschäftsmann merkt bald, dass die vielen Jahre, die er zuvor in Berlin gelebt hat, etwas mit ihm gemacht haben. „Die Mentalität ändert sich“, fügt er hinzu. Deutsche Werte wie Disziplin und Regeln seien gut fürs Geschäft. 2000 kehrt die Familie dann wieder zurück nach Berlin und Celal Irgi startet als Unternehmer durch.

Dass er in seiner Wahlheimat Deutschland nicht wählen darf, stört ihn allerdings gewaltig. Seit über 40 Jahren sei er Berliner, Steuerzahler und Arbeitgeber, darf aber die deutsche Regierung nicht mitbestimmen, weil er nicht eingebürgert ist. Frau, Kinder und Enkelkinder haben alle den deutschen Pass. „Ich bin der einzige Ausländer in meiner Familie“, fügt Celal Irgi lachend hinzu.

Celal İrgi (62)
geboren in Sarıkamış
seit 1979 in Deutschland
Inhaber der türkischen Supermarktkette Eurogida

Text: Dagmar Bednarek

Die Texte sind auch in einer Broschüre veröffentlicht. Sie können die Broschüre mit dem Titel „Merhaba Berlin“ beim Paritätischen Wohlfahrtsverband Berlin über presse@paritaet-berlin.de kostenfrei bestellen.  Die Broschüre ist in Zusammenarbeit mit der Türkisch-Deutschen Unternehmervereinigung e. V. (TDU) entstanden.

Hier finden Sie die Broschüre „Merhaba Berlin“ zum Download.

 

-------------


 “Aslında oy kullanabiliyor olmalıyım.”


Beussel caddesindeki Berlin toptancı pazarının deposunda büyük bir hareketlilik var. Yığınlarla meyve ve sebze kasaları dev kamyonetlerden hale indiriliyor. Burada, başkentin taze ürünler merkezinin ortasında, Türkiye'nin en büyük gıda zincirlerinden biri olan Eurogida'nın genel merkezi bulunuyor.

Merkez, 62 yaşındaki Celal İrgi tarafından yönetiliyor. İrgi, 1988 yılında bir ortağıyla birlikte ilk gıda marketini kurmuş. O zamanlar asıl amacı hemşerilerine ulaşmak ve onlara kendi vatanından gıda ürünleri sunmakmış. İrgi gururla, "Artık müşterilerimin yüzde 50'si Alman," diyor. “İnsanlar Türk yemeklerini gittikleri tatillerinden biliyorlar. Biz de bu yemekleri evde pişirmeleri için onlara gereken malzemeleri ve tarifleri sunuyoruz.”

İrgi ayrıca bununla ilgili her ay yeni sayısı hazırlanan ve marketlerinde ücretsiz sunulan özel dergisini çıkarıyor. Küçük bir mihenk taşıyla ufak bir Türk bakkalının orta ölçekli bir şirkete dönüşümü. Bu uğurda Celal İrgi net bir strateji izlemiş: Eski mobilyalar atılmış, 600 metrekarenin altında satış alanı kullanmaktan sakınılmış ve müşterilere seçkin bir Akdeniz ürün yelpazesi sunulmuş. Ayrıca satışı sunulan ürün sayısının, bazı Alman indirim marketlerinde sunulandan daha fazla olduğunu sözlerine gururla ekliyor. Şu an toptan satış pazarında bulunan genel merkez dışında şehirde on üç Eurogida şubesi bulunmakta ve şirkette toplam 430 kişi çalışmakta.

Bir zamanlar İzmir'de büyüyen ve üniversite öğrencisi olan Celal İrgi, 1979 yılında Berlin'e geldiğinde böyle bir kariyer yapacağı tahmin edilemezdi. İlk başlarda Neukölln'de bir amcasının yanında kalmış. Ancak kimya bölümünü okumak yerine bir aile kurmuş ve çalışmaya başlamış. İlk başta Amerikalılar için Clayallee'de sekiz yıl çalışmış. Berlin'de kendini evinde gibi hissediyormuş ve o zamana kadar yabancı düşmanlığı ile karşılaşmamış. Bu yabancı düşmanlığı yalnızca son beş veya altı yıldır artmış. Bu yıllar içinde eşine ilk kez “buraya giremezsin”  denmiş ve bir butiğe girmesine izin verilmemiş. Celal İrgi bu durumu çok kafaya takmıyor. Dolayısıyla bu durum onu korkutmuyor. Almanya'ya değer veriyor. “Bu ülkede orta sınıf da kendi çabasıyla bir yerlere gelebilir.” diye vurguluyor.

Bunun Türkiye'de çok daha zor olduğunu söylüyor. Sözlerinin kaynağı kendi deneyimleri. 90'lı yıllarda eşi ve iki çocuğuyla birlikte beş yıllığına Türkiye'ye dönmüş. Fakat iş adamı Celal İrgi, daha önce Berlin'de yaşadığı uzun yılların onda bir takım değişiklere yol açtığını çok geçmeden anlamış. “Zihniyet değişiyor.” diye ekliyor. Disiplin ve sıkı kurallar gibi Alman değerleri, çalışma hayatı için her zaman iyidir. 2000 yılında aile tekrar Berlin'e dönmüş ve Celal İrgi girişimciliğe başlamış.

Ancak, yaşamını sürdürmeyi seçtiği Almanya'da oy kullanmasına hala izin verilmemesi onu son derece rahatsız ediyor. 40 yılı aşkın bir süredir Berlinli, vergi mükellefi ve işveren konumunda, ancak vatandaşlığa geçmediği için Alman hükumetini seçme hakkı kendisine tanınmıyor. Eşi, çocukları ve torunlarının hepsinin Alman pasaportu var. Celal İrgi, “Ben ailemdeki tek yabancıyım,” diye gülerek sözlerine ekliyor.

Celal İrgi (62)
Sarıkamış/Kars doğumlu
1979 yılından beri Almanya’da yaşıyor
Girişimci, Türk süpermarket zinciri Eurogida'nın sahibi


Datum, 28 | 10 | 2021